Aktualności

Wanda poczuła, że coś w jej życiu idzie nie tak, kiedy przestała wychodzić z domu. – Nie mogłam nawet z nikim porozmawiać przez telefon, wygadać się, bo jak tylko zaczynałam mówić, płakałam. Byłam naprawdę w kiepskim stanie.

Wanda ma 69 lat, krótkie siwe włosy i delikatną biżuterię. Na pierwszy rzut oka nikt by nie powiedział, że ma jakieś problemy, a tym bardziej depresję.

Ta choroba nie dopadła jej nagle. Kilka lat temu okazało się, że jej wnuk ma zespół Aspergera. Wanda z mężem zamieszkali razem ze swoim synem i jego rodziną, żeby pomagać przy chłopcu. Lokalowo sytuacja była komfortowa. Wszystko się zmieniło, kiedy teściowa Wandy zachorowała na Alzheimera, a jej główną opiekunką została Wanda. – Zdarza się, że pięć razy w nocy muszę wstawać do teściowej, żeby jej zmienić pampersa, muszę ją umyć, ubrać, wszystko jej podać – opowiada. Do tego dochodzi opieka nad wnukiem, codzienne obowiązki i życie w ciągłym stresie. […]

Samotność jest okropna
Historia Jadzi to swoisty rewers historii Wandy. Jadwiga zmaga się nie z nadmiarem, ale z brakiem. Została sama po śmierci męża w 2021 roku. – Wracałam do pustego domu, w którym było tyle wspomnień. Żyłam nimi, oglądałam zdjęcia, wzruszałam się, płakałam – opowiada. – Samotność jest straszna. Z upływem czasu wcale nie jest lżej. 

Przełomem była choroba przyjaciółki. – Kiedy zobaczyłam, z jaką determinacją ona walczy o życie, powiedziałam sobie: też walcz o siebie, zacznij żyć. I wtedy właśnie dowiedziałam się o inicjatywie „Zauważ niedostrzegane”. 
Projekt prowadzi Fundacja Deploying Future. – Wśród uczestników były osoby takie jak Wanda, które opiekują się rodzicami. Byli też ludzie samotni, jak Jadzia, i tacy, którzy nie chcą się narzucać dzieciom ze swoimi problemami – mówi Dagmara Ochocka z Fundacji. – Depresja osób w wieku senioralnym jest niedostrzegana – ani w rodzinach, ani w debacie publicznej – dodaje.

Dagmara i Michał Ochoccy, powołując Fundację w 2023 r., chcieli promować zdrowy styl życia i edukować osoby starsze. Szybko jednak zauważyli kryzys zdrowia psychicznego seniorów. – Podczas lockdownu oni często nie mieli się nawet do kogo odezwać. Sytuacja utrzymała się po pandemii. Wielu spędza ostatnie lata życia przed telewizorem, nasilają się samotność i poczucie bycia niepotrzebnym, a stąd już tylko krok w stronę depresji – tłumaczy Ochocka. I powołuje się na badania PolSenior2, które wskazują, że co trzeci senior mierzy się z zaburzeniami nastroju, a u prawie jednej czwartej osób powyżej 60. roku życia zaobserwowano depresję.  

Ola! Na każdy dzień
Projekt powstał we współpracy z hiszpańską organizacją Universal Mobility oraz Centro Municipal de Mayores „La Florida” – ośrodkiem dla seniorów z Alicante. Celem było nagłośnienie problemu depresji seniorów, ale też wyposażenie uczestników w narzędzia do radzenia sobie z kryzysami psychicznymi.

Wanda i Jadzia były wśród dziesięciu polskich seniorów, którzy pojechali do Alicante. Razem z hiszpańskimi rówieśnikami uczestniczyły w zajęciach o stresie, technikach relaksacyjnych, poznawały lokalną kulturę i kulinaria. – Ważne było zobaczyć, jak Hiszpanie radzą sobie ze stresem, usłyszeć ich radosne Ola! – wspomina Jadzia. – Wróciłam stamtąd z myślą, żeby korzystać z życia bardziej na 100 niż na 5 proc. – dodaje Wanda. – Praktykuję wdzięczność i uczę się, że zmiany zachodzą małymi krokami, ale każdego dnia. 

Projekt „Zauważ niedostrzegane – partnerstwo współpracy na rzecz przeciwdziałania depresji u osób w wieku późnej dojrzałości” został zrealizowany w sektorze Edukacja dorosłych programu Erasmus+  w ramach Akcji 2. (Partnerstwa na małą skalę). Czas trwania: 12 miesięcy, od 1 września 2024 r. Dofinansowanie: 60 000 euro. Rezultaty: mobilność kadry i słuchaczy, kampania „3RazyNaj” oraz podręcznik „Zauważ Niedostrzegane – Twarze Depresji Senioralnej. Materiały z obszaru rezyliencji dla osób w wieku późnej dojrzałości”.
Więcej o projekcie i o samej Fundacji.

To skrócona i opracowana redakcyjnie wersja reportażu autorstwa Agnieszki Wójcińskiej, który ukazał się na portalu Onet.pl w ramach cyklu #Efekt Erasmusa. Pozostałe reportaże z tej serii można przeczytać na: www.frse.org.pl/efekt-erasmusa.

Zainteresował Cię ten tekst?
Przejrzyj pełne wydanie Europy dla Aktywnych 1/2026: