Aktualności

W numerze 4/2025 „Europy dla Aktywnych” (s. 64–65) rozpoczęliśmy cykl tekstów poświęconych przyszkolnym Lokalnym Ośrodkom Wiedzy i Edukacji (LOWE), wspierającym aktywizację dorosłych, w tym seniorów, z obszarów defaworyzowanych. Po omówieniu podstaw tworzenia ośrodków tym razem skupiamy się na współpracy z lokalnymi instytucjami, która stanowi fundament działania LOWE.

Celem LOWE jest rozwijanie kompetencji mieszkańców zgodnie z ideą uczenia się przez całe życie. Ośrodki są finansowane m.in. z zasobów Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, a ich rozwój wspierają instytucje regionalne, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, FRSE oraz MEN. 

Porady, jak angażować lokalną społeczność w życie LOWE, ilustrujemy przykładem ośrodka w gminie Łodygowice, przy Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Pietrzykowicach – jednego z najaktywniejszych LOWE w województwie śląskim, który realizuje program oparty na wolontariacie i współpracy lokalnej.

Środowisko lokalne to instytucje i organizacje działające na rzecz społeczności, m.in. koła gospodyń wiejskich (KGW), kluby sportowe, Ochotnicza Straż Pożarna (OSP), gminne ośrodki kultury (GOK) i stowarzyszenia. Współpraca z nimi daje dostęp do zasobów ułatwiających edukację dorosłych.

Jak angażować społeczność:

1. Koło Gospodyń wiejskich
   Przykład: KGW prowadziło warsztaty kulinarne, rękodzielnicze i świąteczne dla dzieci oraz dorosłych. Uczestniczki 
   dzieliły się tradycjami i przepisami. Zajęcia odbywały się w szkolnej kuchni oraz salach warsztatowych i miały swobodny, międzypokoleniowy charakter.
   Jak wdrożyć:
    zaproś lokalne KGW do współtworzenia oferty LOWE,
    ustal wspólne działania: kulinaria, rękodzieło itp.,
    udostępnij przestrzeń szkolną (kuchnię, salę warsztatową).
2. Ochotnicza Straż Pożarna
   Przykład:
   Strażacy prowadzili szkolenia z pierwszej pomocy 
   dla dorosłych, ucząc resuscytacji, obsługi defibrylatora i reagowania w sytuacjach zagrożenia. Dzięki współpracy do miejscowości trafiły trzy defibrylatory, a OSP udostępniła sprzęt i salę, co umożliwiło organizację większych wydarzeń.
   Jak wdrożyć:
    zaproponuj lokalnej OSP wspólne działania, 
    ustal cykliczne szkolenia z pierwszej pomocy,
    zapytaj o możliwość korzystania z remizy.
3. Lokalny klub sportowy 
   Przykład:LKS Bory organizował treningi dla dzieci, młodzieży i dorosłych, korzystając z sali gimnastycznej oraz przyszkolnego boiska „Orlik”, udostępnionych przez szkołę. Klub organizował mecze i wyjazdy dla społeczności.
   Jak wdrożyć:
    nawiąż współpracę z lokalnym klubem sportowym,
    ustal zasady korzystania z obiektów sportowych,
    organizuj wspólne treningi, turnieje i wyjazdy.
4. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej i Gminny Ośrodek Kultury
   Przykład:
   Aerobik, tenis stołowy, szachy, brydż, zajęcia muzyczne, robótki ręczne, warsztaty kulinarne, nordic walking, kurs komputerowy „mObywatel” i zajęcia z pozytywnego myślenia – oferta LOWE w Pietrzykowicach rozwijała się wraz z potrzebami mieszkańców.
   Jak wdrożyć:
    omów możliwości współpracy z przedstawicielami GOPS i GOK,
    opracuj wspólny plan działań i promocji oferty LOWE,
    szukaj oferty lokalnych grantów, dzięki którym możesz sfinansować działania LOWE.
5. Stowarzyszenie
   Przykład: Stowarzyszenie Przyjaciół i Absolwentów Szkoły pełniło rolę operatora finansowego LOWE, pozyskując granty, rozliczając projekty oraz organizując warsztaty, wyjazdy i wydarzenia świąteczne; elastyczność działań umożliwiła szybkie reagowanie i kontynuację inicjatyw poza projektami.
   Jak wdrożyć:
    jeśli szkoła nie ma stowarzyszenia, powołaj je,
    określ cele: edukacja, integracja, kultura, sport,
    ustal zasady współpracy i podział odpowiedzialności,
    wykorzystaj stowarzyszenie do pozyskiwania środków finansowych i realizacji działań LOWE.
6. Parafia
   Przykład: W Pietrzykowicach ogłoszenia parafialne okazały się najskuteczniejszym narzędziem promocji LOWE. Informacja przekazana przez proboszcza podczas mszy znacząco przewyższała skuteczność plakatów i mediów społecznościowych.
   Jak wdrożyć:
    przedstaw parafii ideę LOWE,
    zaproponuj wspólne inicjatywy: warsztaty świąteczne, jasełka, prelekcje itp.,
    włącz parafię jako partnera informacyjnego i organizacyjnego.

 Aktualne informacje na temat Lokalnych Ośrodków Wiedzy i Edukacji oraz konkursów.

Tekst powstał na podstawie wywiadu z dr. Januszem Gancarczykiem, dyrektorem Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Pietrzykowicach. Materiał jest kontynuacją cyklu porad dotyczących organizacji LOWE. W kolejnych numerach magazynu omówimy kwestie zarządzania finansami oraz promocji działań.

Zainteresował Cię ten tekst?
Przejrzyj pełne wydanie Europy dla Aktywnych 1/2026: